Sepheo le taba ea saense ea lipolotiki

Saense ea lipolotiki ke saense e ithutang likarolo tsohle tsa lipolotiking tsa lefats'e, setso sa eona, setsoalo sa sechaba, kelello, lits'ebeletso, le libaka tsa libaka. Hona ke lipolotiking eng? Karabo ea potso ena e ka ba le mekhoa e mengata, kaha ha ho na moelelo o hlakileng le o hlakileng oa khopolo ena. Leha ho le joalo, morao tjena ho amoheletsoe ho nka lipolotiking e le karolo ea mesebetsi ea mmuso e amanang le ho sebelisana ha lihlopha tse fapa-fapaneng, sechaba, lihlopha tsa sechaba ho rarolla mathata a ho hlōla, ho boloka le ho ntlafatsa matla a naha. Ena ke 'nete ea boemo leha e le bofe bo tsoetseng pele.

Sepheo le taba ea saense ea lipolotiki

Saense ea lipolotiki e nka ho ithuta likarolo tsohle tsa tsamaiso ea lipolotiki, kahoo, ntho e thahasellisang e tla ba ea sebele ea lipolotiki. Empa 'nete ena e ithutoa likarolong tse sa tšoaneng tsa saense tse ling - filosofi, lisebello tsa maikutlo, litsebi tsa sechaba, histori , joalo-joalo. Ke eng e etsang hore ho khonehe ho khetholla saense ea lipolotiki ho lekala le le leng la tsebo ea saense? Ena ke taba ea thuto. Empa ka nako e telele bo-rasaense-bo-rasaense ba lipolotiki ba sitoa ho lumellana le ho fana ka tlhaloso e hlakileng ea taba ena ea saense. Ke feela ka 1948 sehlopha sa litsebi tse tsoang linaheng tsa Europe le Amerika se ileng sa totobatsa mathata a ithutoang ke saense ea lipolotiki. Tsena li kenyeletsa: histori ea lipolotiki, mekhatlo ea lipolotiki le mekhatlo ea sechaba, mekhatlo ea mokhatlo le mekhatlo ea machaba.

Pono e sa utloahaleng ea ntho le taba ea saense ea lipolotiki e kopantsoe, pele ho tsohle, le boikemisetso ba bo-rasaense ba bangata ba Bophirimela ba arola saense ka makala a mabeli - ho sebelisitsoe le ho thehiloe. Ka hona, mathoasong a lekholo la mashome a mabeli a metso e mehlano, rasaense oa Amerika oa Seymour Lipset o ile a khetholla lipolotiki tsa lipolotiki e le lekala le ikemetseng 'me a nahana hore ntho eo a ithutang eona ke mokhoa oa ho sebetsa le mebuso ea mebuso le mekhatlo ea bona ea lipolotiki. Litsebi tse ngata, tse latelang S. Lipset, li ile tsa etsa tlhahiso ea ho khetholla saense ea lipolotiki le lipolotiki tsa lipolotiki 'me tsa hlahisa taba ea saense ea lipolotiki ka tsela e latelang: ho ithuta kamoo sechaba se sebelisang mekhatlo ea lipolotiki e laolang bophelo ba eona kateng, le ho bokella likhopolo tsa lipolotiki bakeng sa tsoelo-pele ea eona.

Leha ho le joalo, tšehetso e akaretsang e ile ea bontšoa ka maikutlo a hore saense ea lipolotiki ke saense ea bohlokoa e akarelletsang likarolo tse ngata tsa thuto ea sechaba 'me, ho ea ka moo, ntho le taba ea saense ea lipolotiki li akarelletsa likarolo tse' maloa tsa bohlokoa. Tsena li kenyelletsa: boemo ba moetlo oa lipolotiki sechabeng; Mekhatlo ea lipolotiki, liphathi le lihlopha; Ho sebelisana ha lipolotiking ka hare ho naha le ka hare ho naha; Litho tsa bophelo ba lipolotiki, e leng, motho, sehlopha sa sechaba, baeta-pele ba lipolotiki le balaoli ba phahameng.

Sehlooho le mokhoa oa saense ea lipolotiki

Saense ea lipolotiki e le setsebi sa saense tse fapaneng, ho ba le lihlooho tse sa tšoaneng, mekhoa le mekhoa ea ho ithuta ka liketsahalo tsa lipolotiki tsa sechaba, li kopanya le tsona feela - ntho ea sebele ea lipolotiki. Saense ea lipolotiki e kopanya 'me e bokella tsebo eohle e fumanoeng ke tse ling tsa saense ea sechaba le liphello tsa lipatlisiso tsa bophelo ba lipolotiki tse ngata. Ho latela hore taba le ntho ea saense ea lipolotiki e ka hlalosoa e le ho ithuta ka mekhoa e mengata ea likamano tsa lipolotiki, ts'ebetsong le nts'etsopele ea mekhatlo e fapaneng ea lipolotiki linaheng tse sa tšoaneng, ho ithuta bophelo ba lipolotiki ba batho, mekhatlo e busang le ho sebelisana ha bona le sepheo sa ho boloka le ho boloka matla.

Ha e le hantle, ho ithuta liketsahalo tsena tsohle ho etsahala ka ho sebelisa mekhoa e sa tšoaneng ea saense. Mokhoa oo ke ofe? Hona ke kaho ea mekhoa le litsela tse itseng tsa ho fumana le ho finyella tsebo ea saense. Mehleng ea kajeno ea saense ea lipolotiki, mekhoa e mengata ea lipatlisiso e sebelisoa, e tloaelehileng le e ncha. Mekhoa ea histori, ho bapisa, ea mekhatlo e lokela ho fetisetsoa ho meetlo, mekhoa e mecha ea ho hlahloba litsebi, lipapali tsa khoebo, mekhoa ea ho etsisa litšoantšo, ho hlophisa le mokhoa oa lipalo.

Pono e rarahaneng le e sa utloisiseng ea ntho le taba ea saense ea lipolotiki e hlalositsoe ke mokhoa o sa nepahalang le oa mefuta-futa ea lekala lena la tsebo ea saense, e nang le lihlopha tse ikemetseng tsa saense tse ithutang likarolo tse itseng tsa bophelo ba lipolotiki tsa sechaba le ho ba le thuto ea bona le mokhoa oa ho etsa lipatlisiso.