Ka saense ea kajeno, ka lebaka la litsebi tse ngata li ba hlaheletseng (tse kang Erika Hobsbauma, Benedict Anderson, Entoni Smita, Ernest Gellner le ba bang), lisosa tsa kgohlano merabe le nationalist maikutlo ithutile ka ho lekaneng. Motheo ea bohlokoa ea ketsahalo ea sechaba sefe kapa sefe ke seo ho thoeng ke kopanetsweng ea sechaba ka ilibana. ketsahalo ena ke tlhokomeliso ea sehlopha ka ho lekaneng e khōlō ea batho ba katamelano ea hae ea moea le mali: puo tloaelehileng, lineano, tšimoloho, nakong e fetileng tsa histori, bonngoe ba maikutlo a ka bahale le bohloko linako historing, litabatabelo tloaelehile hore nakong e tlang. Ka saense ea kajeno, ho na le maikutlo a fapaneng ka lipono tse makatsang tsa sechaba, Leha ho le joalo, ho ea ka le kahlolo e molemo ka ho fetisisa ba bona ba, e leng sechaba le joalo le hlaha feela ka nako ea kajeno ea histori European, mehleng ea indasteri le litoropo, ha robang khale ea boitsebahatso ea moo baahi motse (le ba ne ba lula ba bangata ba baahi ba ) le lefatše e lekanyelitsoeng ea la balemi mehleng e bohareng ka tšohanyetso eketsoa ho meeli ea meeli ea naha eo.
Rahistori oa American Eugene Dzhozef Veber nepo o ile a hlalosa mokhoa ona bukeng ea hae ea "ho tsoa ho se balemi ka French." Sena ke se etsahalang boitsebiso le sechaba se itseng 'me, ka lebaka leo, le khanyetso ho ba bang. Se 'nete ena rala bakang likhohlano tsa merabe. 'nete ea hore sechaba se ke ke kgethile, baka ho tloha e le setšoantšo se halalelang, e le haeba o ile a romela ka tataiso. Setšoantšo, e leng seo, ka e bontša, batho ba limilione ba lula ba itokiselitse ho ea lefu. Hoa thahasellisa hore ha ho motho ka nako e tšoanang ha a fana ka bophelo ba hae bakeng sa ho ba le tlotla ea mokhatlo, bonngoeng kgwebo ya le lintho tse ling. Sena se re lokeloe ke ke e le hore, maikutlo a motho a ka, a ke ke fetola hore epesamelaki qalong ho fihlela qetellong. Lera le hlahlamang ka motheo, e leng e behela sesosa sa ntoa ea merabe ke hantle hore e mong le sechaba se na le ikhethang feela litšobotsi tse mo ikhethang. Ba na le mofuta o fapaneng ka ho feletseng: kelello, tsa bolumeli, puo, tse amanang le ho memori kapa ba histori le ba bang. Lisosa tsa likhohlano machaba leshano ka 'nete ea hore baemeli ba bonyane e mong oa lichaba ho na le boikutlo ba ho tšoenyeha bakeng sa ho pholosa litšobotsi bona ea sechaba: tlhaselo ka hopola bahale naha, kholofalo puo le lintho tse ling.
Ho thahasellisang ke hore, e le hore ke haholo-holo bonolo le ho sireletsa seriti sa naha le lithahasello tsa lichaba tseo tse telele li behiloe tlas'a mofuta o itseng oa tlhekefetso tse neng li sa khone ho kenya tshebetsong litlhoko tshwanelanang bakeng sa nako e telele. Ka mohlala, ka Europe kajeno baahi joalo ke Basques Spain le Flemings Belgium. Lisosa tsa likhohlano tsa merabe libakeng tsena ke a puso e telele ea linaheng tse ling bakeng sa ho baahi ba bona: ka Castilians le Walloons, ka ho latellana. Mohlala o mong o hlollang ke puso ea Soviet Union. likhohlano tsa merabe Soviet Union o ile a holim'a metsi nakong tsosoloso ena. Le ho thahasellisang, boitlamo ba bona ho kenngwa tshebetsong ha ea sechaba ea o ile a re pele ho tsohle, bao ba ka nako e telele ba ne ba sa be le boemo bona: Balts, Ukrainians, Georgians. Ka lehlakoreng le leng, batho ba neng ba ka nako e 'ngoe le boemong ba, kajeno ha ho joalo nahanela litokollo tsa sechaba. British, French, Mataliana a Europe khale fumana puo tloaelehileng, "bapetse lekana" le khopolo ea hore sechaba se le ho nka melao ea boitšoaro tse ling.